Νομικά Υπόχρεοι

Το 2003 αποτέλεσε μια χρονιά σταθμό για τη χώρα μας, όσον αφορά στον τομέα της Ανακύκλωσης, καθώς ο Νόμος 2939/01 υποχρέωσε πλέον όλες τις επιχειρήσεις που εισάγουν, παράγουν και διαθέτουν στην εγχώρια αγορά αυτών, συσκευασμένα προϊόντα, να μεριμνούν για τη συλλογή και ανακύκλωση των συσκευασιών τους.

Αναλυτικότερα, στην εν λόγω νομοθεσία υπόκεινται οι πρωτογενείς, δευτερογενείς και τριτογενείς συσκευασίες που διακινούνται στην ελληνική αγορά, τα απόβλητα των συσκευασιών από όλες τις πηγές (βιομηχανία, εμπόριο, γραφεία, καταστήματα, υπηρεσίες, νοικοκυριά κ.λπ.).

Συμβεβλημένες επιχειρήσεις: Η δύναμη του συστήματος

Πώς να συμβληθείτε

Green-Europe

Για να γίνει μία εταιρία Mέλος στην ΕΕΑΑ υποχρεούται να υπογράψει τη Σύμβαση Συμμετοχής, η οποία έχει διάρκεια ενός έτους.

Την παραπάνω Σύμβαση Συμμετοχής πρέπει να υπογράψουν όλοι όσοι διαθέτουν στην Ελληνική αγορά συσκευασμένα προϊόντα και είναι:

    • Εισαγωγείς ή/και παραγωγοί αυτών
  • Κάτοχοι προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας (Βrand Owners/Private label products)


Με την υπογραφή της σύμβασης, το κάθε Mέλος εκπληρώνει τη νομική του υποχρέωση και μπορεί να χρησιμοποιεί το πανευρωπαϊκό «πράσινο σήμα» στις συσκευασίες που διακινεί στην ελληνική αγορά.

Υποβολή Δήλωσης

Η ΕΕΑΑ με στόχο τη διευκόλυνση των υπόχρεων συσκευαστών, τόσο στον υπολογισμό της εισφοράς τους προς το Σύστημα, όσο και στην υποβολή της Δήλωσής τους, έχει αναπτύξει ειδική εφαρμογή για την απλούστευση των διαδικασιών.

Στην εφαρμογή αυτή έχουν πρόσβαση όλα τα Μέλη του Συστήματος, μέσω του συνδέσμου Υποβολή δήλωσης και χρησιμοποιώντας το προσωπικό τους username και password.

Συμβεβλημένες Επιχειρήσεις – Μέλη

Στο Διάγραμμα 1 παρουσιάζεται η εξέλιξη των υπογεγραμμένων συμβάσεων από την ίδρυση του Συστήματος ως το τέλος του 2016.

Μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2016, το σύνολο των επιχειρήσεων που είχαν υπογράψει Σύμβαση Συνεργασίας με το Σύστημα ήταν 1893.

Ο σχετικός κατάλογος αυτών κοινοποιείται στις αρμόδιες αρχές.

Στο Διάγραμμα 2 απεικονίζεται το μέγεθος της εισφοράς των Συμβεβλημένων ανά κλάδο δραστηριοποίησης.

Το μεγαλύτερο μέρος (62%) των εισφορών προέρχεται από επιχειρήσεις του κλάδου τροφίμων και ποτών.

Συχνές Eρωτήσεις

Αν έχετε περαιτέρω παρακαλούμε επικοινωνήστε μαζί μας.

Σύμφωνα με το Ν. 2939 υπόχρεοι «διαχειριστές συσκευασίας» είναι:
A. Οι παραγωγοί και εισαγωγείς πρώτων υλών.
B. Οι παραγωγοί και εισαγωγείς συσκευασμένων προϊόντων τα οποία διατίθενται στην Ελληνική αγορά, δηλαδή οι υπόχρεοι Συσκευαστές.
Γ. Οι Διακινητές, δηλαδή όσοι εμπορεύονται συσκευασμένα προϊόντα. Σε ορισμένες περιπτώσεις, αυτοί ταυτίζονται με τους συσκευαστές, όπως για παράδειγμα στην περίπτωση των Σούπερ Μάρκετ.

Σύμφωνα με την απόφαση της αρμόδιας Επιτροπής Παρακολούθησης Εναλλακτικής Διαχείρισης (Ε.Π.Ε.Δ.), τη Σύμβαση με το Σύστημα της ΕΕΑΑ πρέπει να υπογράψουν οι:
• Εισαγωγείς & παραγωγοί συσκευασμένων προϊόντων/αγαθών.
• Οι κάτοχοι προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας. Τα προϊόντα αυτά βαρύνουν τον Brand owner και όχι τον παραγωγό ή εισαγωγέα.

Οι εξαγωγές και οι συσκευασίες πολλαπλής χρήσης που υπόκεινται σε επαναχρησιμοποίηση εξαιρούνται.

Σύμφωνα με την απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου (29/04/2004 στο Λουξεμβούργο), τις διατάξεις της Ευρωπαϊκής Οδηγίας 2004/12/ΕΚ και τις διευκρινήσεις της αρμόδιας Επιτροπής Παρακολούθησης Εναλλακτικής Διαχείρισης (Ε.Π.Ε.Δ.), υλικά που γεμίζονται στο σημείο πώλησης, όπως σακούλες, χαρτί περιτύλιξης, αλουμινόχαρτο κ.α., είναι συσκευασίες. Επιπλέον, σύμφωνα με την απόφαση της αρμόδιας Επιτροπής Παρακολούθησης Εναλλακτικής Διαχείρισης (Ε.Π.Ε.Δ.), η εισφορά για αυτές τις συσκευασίες βαρύνει την εταιρεία που τις διαθέτει στον τελικό καταναλωτή.

Σύμφωνα με τις διατάξεις του Νόμου (άρθρο 2, παράγραφος 1 και το άρθρο 3, παράγραφος 1, εδάφιο α), το πλαίσιο λειτουργίας του Συστήματος και τις σχετικές αποφάσεις των αρμόδιων υπηρεσιών του ΥΠΕΝ, κάθε υπόχρεος διαχειριστής συσκευασιών πρέπει να δηλώσει όλες τις συσκευασίες (πρωτογενείς, δευτερογενείς και τριτογενείς) όλων των προϊόντων/αγαθών που διαθέτει στην ελληνική αγορά και τα απόβλητα των συσκευασιών που αφορούν στη δραστηριότητά του και προέρχονται από οποιαδήποτε υλικό (πρώτη ύλη ή/και επεξεργασμένο υλικό) και από όλες τις πηγές (οικίες, εμπόριο, βιομηχανία κ.λπ.).

Εξαιρούνται:
• Οι συσκευασίες προϊόντων στις οποίες εφαρμόζεται σύστημα εγγυοδοσίας, δηλαδή ατομικό σύστημα.
• Οι συσκευασίες που περιέχουν λιπαντικά για τον κινητήρα, το σύστημα μετάδοσης και διεύθυνσης. Για αυτές τις συσκευασίες έχει εγκριθεί ειδικό Συλλογικό Σύστημα.
• Τα επικίνδυνα απόβλητα συσκευασίας.
• Οι συσκευασίες που καταστρέφονται (συνοδεύονται από πρωτόκολλο καταστροφής).

Διευκρινίζουμε τα ακόλουθα:

• Στην περίπτωση εισαγωγής προϊόντων/αγαθών τα οποία απο-συσκευάζονται στις εγκαταστάσεις του υπόχρεου εισαγωγέα, με αποτέλεσμα οι τριτογενείς ή/και δευτερογενείς συσκευασίες τους να απορρίπτονται (π.χ. χαρτόκουτα, παλέτες κ.α.) και στη συνέχεια τα προϊόντα/αγαθά να επανασυσκευάζονται και να διατίθενται στην ελληνική αγορά με νέες συσκευασίες, τότε ο υπόχρεος εισαγωγέας πρέπει να δηλώσει το σύνολο των συσκευασιών (π.χ. που εισήγαγε, απο-συσκεύασε και επανασυσκεύασε προς διάθεση).
• Ο υπόχρεος διαχειριστής πρέπει να δηλώσει και να εισφέρει για εκείνες τις συσκευασίες αγαθών/προϊόντων οι οποίες έπαψαν να υπόκειται σε επαναχρησιμοποίηση και επομένως καθίστανται απόβλητα.

Οι κυρώσεις ποινικές, διοικητικές και άλλες περιγράφονται στο Άρθρο 20 του Ν. 2939/01 και αφορούν και στις τρεις κατηγορίες υπόχρεων διαχειριστών συσκευασίας.

Όχι, οι εισφορές δεν είναι σταθερές, αλλά προβλέπεται η δυνατότητα αναπροσαρμογής τους (Άρθρο 4.2 της Σύμβασης). Με τον τρόπο αυτό εξασφαλίζεται η ευελιξία του Συστήματος στις μεταβολές των τιμών διάθεσης των δευτερογενών υλικών στην αγορά, που συμπεριλαμβάνονται στον υπολογισμό του συνολικού κόστους ανακύκλωσης. Άλλος πιθανός λόγος αναπροσαρμογής των χρηματικών εισφορών θα ήταν η απαίτηση της πολιτείας για την υλοποίηση έργων αξιοποίησης υλικών συσκευασίας πέραν αυτών τα οποία έχουμε προτείνει στο φάκελο που καταθέσαμε και έχουν εγκριθεί από το ΥΠΕΝ. Λόγοι ίσης μεταχείρισης των διαχειριστών και προστασία του ανταγωνισμού (που δε νοείται κατά την εκπλήρωση υποχρέωσης διότι σε αντίθετη περίπτωση θα οδηγήσει σε εκφυλισμό τα οικονομικά της ανακύκλωσης) επιβάλλουν ενιαία τιμολόγηση των παρεχόμενων από την ΕΕΑΑ στο πλαίσιο του Συστήματος υπηρεσιών. Εξάλλου, ο προσδιορισμός της εισφοράς πρέπει να ανταποκρίνεται στα κριτήρια που θέτει ο νόμος, ενώ οι τιμές χρηματικής εισφοράς εγκρίνονται από τις αρμόδιες υπηρεσίες της πολιτείας . Για τους λόγους αυτούς, η αναπροσαρμογή των εισφορών δεν μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο διμερούς διαπραγμάτευσης μεταξύ της ΕΕΑΑ και κάθε υπόχρεου διαχειριστή. Επιπλέον, η ΕΕΑΑ, ενημερώνει όλους τους συμβαλλόμενους σε περίπτωση αναπροσαρμογής του Πίνακα του Παραρτήματος Γ1 της Σύμβασης.

Τα χρήματα από τις εισφορές των Υπόχρεων προορίζονται για την εκτέλεση των έργων με σκοπό την επίτευξη των στόχων που θέτει η πολιτεία και για τα οποία έχει εγκριθεί το Συλλογικό Σύστημα της ΕΕΑΑ. Το Σύστημα αναπτύσσει τα έργα του σύμφωνα με το επιχειρησιακό του σχέδιο και το χρονοδιάγραμμα υλοποίησής του όπως αυτό έχει συμφωνηθεί με το ΥΠΕΝ. Δε θα πρέπει να λησμονούμε ότι η υλοποίηση του σχεδίου προϋποθέτει την υπογραφή συμβάσεων με τους κατά τόπους συνεργαζόμενους Ο.Τ.Α. Το Συλλογικό Σύστημα της ΕΕΑΑ αναπτύσσει τα έργα του σύμφωνα με το επιχειρησιακό του σχέδιο και το χρονοδιάγραμμα υλοποίησής του όπως αυτό έχει συμφωνηθεί και εγκριθεί από το ΥΠΕΝ, με σκοπό την επίτευξη των στόχων που θέτει ο Νόμος 2939/01. Η συλλογή και αξιοποίηση των αποβλήτων συσκευασίας εφαρμόζεται ήδη στα έργα ανακύκλωσης που λειτουργούν, από το Σύστημα Συλλογικής Εναλλακτικής Διαχείρισης της ΕΕΑΑ και τους συνεργαζόμενους Δήμους, στα όρια των αντίστοιχων περιοχών τους.

Αντικειμενικός σκοπός των υπόχρεων -σύμφωνα με την έννοια του Ν.2939/01- διαχειριστών συσκευασίας (βιομηχανία, εμπόριο, κλπ.) είναι η αποτελεσματικότερη αξιοποίηση των πόρων που υποχρεούνται να συνεισφέρουν για τους σκοπούς που καθορίζει ο νόμος. Η διασφάλιση της αποτελεσματικής αξιοποίησης των πόρων επιτυγχάνεται μέσω του ελέγχου και της διαχείρισης του μηχανισμού χρηματοδότησης της εναλλακτικής διαχείρισης όπως προβλέπει ο Νόμος, αλλά και όπως ακριβώς είναι η πρακτική που έχει εφαρμοστεί στην υπόλοιπη Ε.Ε. (Οργανισμοί Πράσινου Σήματος, π.χ. DSD, ECOEMBALLAGES κ.λπ.). Υπενθυμίζουμε ότι η ΕΕΑΑ έχει συσταθεί από τους υπόχρεους του Νόμου 2939/01, με στόχο την αυτοδιαχείριση της νομικής υποχρέωσης του εμπορίου και της βιομηχανίας. Η συμμετοχή λοιπόν των υπόχρεων εταιρειών εξασφαλίζει: α. Το βέλτιστο κόστος και β. Τη βεβαιότητα πως οι οικονομικοί πόροι διατίθενται αποκλειστικά σε έργα.
Επομένως, δεν προκύπτει κάποιο μέρισμα, δεν υπάρχει δηλαδή κάποιο κέρδος στο όλο εγχείρημα, γι’ αυτό και η συμμετοχή των εταιρειών στο μετοχικό κεφάλαιο της ΕΕΑΑ είναι ανοικτή για όποια εταιρεία ενδιαφέρεται.

Στη Σύμβαση περιγράφεται το ελεγκτικό σύστημα της ΕΕΑΑ το οποίο αφορά όλες τις υπόχρεες εταιρείες ανεξάρτητα από το «μέγεθός» τους (Άρθρο 5). Περιγράφεται η δυνατότητα ελέγχου μέχρι δύο φορές το χρόνο χωρίς να είναι καθοριστικό, αλλά αν και εφόσον προκύψει ανάγκη για να διαπιστωθεί η ορθότητα των στοιχείων που περιέχονται στους πίνακες που υποβάλετε με τις «Δηλώσεις» σας.
Τέλος, σε περίπτωση που ο ορκωτός ελεγκτής της εταιρείας σας πιστοποιεί στον ετήσιο έλεγχό του και την ορθότητα των στοιχείων που περιέχονται στις «Δηλώσεις» σας προς το Σύστημα, τότε η ΕΕΑΑ δύναται να προβεί σε έλεγχο μόνο όταν υπάρχει αμφισβήτηση της πιστοποίησης.

Σύμφωνα με την Σύμβαση που υπογράφει κάθε υπόχρεος με το Σύστημα τόσο της ΕΕΑΑ στην χώρα μας, όσο και με τα αντίστοιχα Συστήματα τις Ευρωπαϊκής Ένωσης, οφείλει να δηλώσει και να εισφέρει για εκείνες τις συσκευασίες που διαθέτει στην εγχώρια αγορά. Οι εξαγωγές του εξαιρούνται και αφορούν την χώρα στην οποία καταναλώνονται και το αντίστοιχο Σύστημα αυτής. Συνεπώς, για τα εισαγόμενα στην Ελλάδα συσκευασμένα προϊόντα/αγαθά δεν έχουν καταβληθεί εισφορές σε κανένα ευρωπαϊκό Σύστημα, αλλά οφείλουν εισφορές στο Σύστημα της ΕΕΑΑ. Οι υπόχρεοι πληρώνουν εισφορά στη χώρα που προκαλούν απόβλητα από υλικά συσκευασίας.

Η χρηματική εισφορά, όπως αυτή περιγράφεται στην Σύμβαση συνεργασίας με την ΕΕΑΑ, καλύπτει και τη χρήση του «Σήματος». Η χρήση του «Σήματος» έχει παραχωρηθεί κατ’ αποκλειστικότητα στην ΕΕΑΑ από τον ιδιοκτήτη του και αυτή με τη σειρά της παραχωρεί τη χρήση του στους συμβαλλόμενους για να το θέσουν στις συσκευασίες τους που περιλαμβάνουν στη «Δήλωσή» τους.

Η ΕΕΑΑ Α.Ε. είναι μια πολυμετοχική εταιρεία η οποία έχει δημιουργηθεί κατά τα πρότυπα των αντίστοιχων συστημάτων των υπόχρεων στις άλλες χώρες της Ε.Ε. (π.χ. ECO-EMBALLAGES στη Γαλλία, DSD στη Γερμανία, CONAI στην Ιταλία, FOST-PLUS στο Βέλγιο, ECOEMBES στην Ισπανία, SOCIEDADE PONTO VERDE στην Πορτογαλία κ.λπ.). Επίσης, έχει διατυπωθεί εγγράφως ότι η συμμετοχή στη μετοχική σύνθεσή της είναι ανοικτή. Αυτό επιβεβαιώνεται από το γεγονός ότι έχει γίνει ήδη αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου της ΕΕΑΑ και ένταξη τεσσάρων νέων υπόχρεων ως μετόχων.

Τα φύλλα οδηγιών χρήσης δεν θεωρούνται στοιχεία συσκευασίας και επομένως δεν συνυπολογίζονται στις χρηματικές εισφορές.

Οι εισφορές στην ΕΕΑΑ αποτελούν έξοδα των υπόχρεων διαχειριστών και εκπίπτουν του φόρου, δηλαδή καταχωρούνται στα έξοδα στην κατηγορία δαπάνες για Συνδρομές-Εισφορές με κωδικό 64-05-ΧΧ.

Το Συλλογικό Σύστημα της ΕΕΑΑ αναπτύσσει τα έργα του σύμφωνα με το επιχειρησιακό του σχέδιο και το χρονοδιάγραμμα υλοποίησής του όπως αυτό έχει συμφωνηθεί και εγκριθεί από το ΥΠΕΝ, με σκοπό την επίτευξη των στόχων που θέτει ο Νόμος 2939/01. Η συλλογή και αξιοποίηση των αποβλήτων συσκευασίας εφαρμόζεται ήδη στα έργα ανακύκλωσης που λειτουργούν, από το Σύστημα Συλλογικής Εναλλακτικής Διαχείρισης και τους συνεργαζόμενους Δήμους, στα όρια των αντίστοιχων περιοχών τους.
Υπό την έννοια της Συλλογικότητας βάσει του Ν. 2939/01, το Σύστημα της ΕΕΑΑ καθιστά όλους τους συμβαλλόμενους σύννομους, χωρίς αυτό να προϋποθέτει τη συλλογή και αξιοποίηση των απορριπτόμενων συσκευασιών από κάθε συμβαλλόμενο υπόχρεο μεμονωμένα, αλλά από το σύνολο των έργων του Συστήματος Συλλογικά σε όλη την Ελλάδα.

Η συμμετοχή στο Σ.Σ.Ε.Δ.-ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ που οργανώνει η ΕΕΑΑ ΑΕ, εξασφαλίζει την εκπλήρωση των νομικών υποχρεώσεων κάθε συμμετέχοντα διαχειριστή συσκευασίας, όσο χρονικό διάστημα το Σύστημα λειτουργεί υπό την άδεια του ΥΠΕΝ. Συνεπώς, οι εισφορές που καταβάλει κάθε συμβαλλόμενη εταιρεία στην ΕΕΑΑ Α.Ε, δεν αφορούν την αποκομιδή των απορριμμάτων που παράγει, αλλά το μερίδιο του κόστους επίτευξης του εγκεκριμένου, από το ΥΠΕΝ, επιχειρησιακού σχεδίου.
Οι χρηματικές εισφορές των υπόχρεων προς το Συλλογικό Σύστημα Εναλλακτικής Διαχείρισης (Σ.Σ.Ε.Δ.-ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ) της ΕΕΑΑ αφορούν στην εναλλακτική διαχείριση των αποβλήτων των συσκευασιών που προκύπτουν από όλες τις δραστηριότητές τους (βιομηχανία, εμπόριο, γραφεία, καταστήματα, υπηρεσίες, νοικοκυριά ή από οποιαδήποτε άλλη πηγή) και δεν πρέπει να συγχέονται με τα «τέλη» που πληρώνει στο Δήμο μία εταιρεία για τη διαχείριση του συνόλου των απορριμμάτων της.

Η εναλλακτική διαχείριση των συσκευασιών από τα οικιακά απορρίμματα και τον εμπορικό τομέα εφαρμόζεται ήδη στις περιοχές των έργων που λειτουργεί το Σύστημα της ΕΕΑΑ.
Με στόχο τη διεύρυνση των δραστηριοτήτων της η ΕΕΑΑ έχει συνεργασία με ιδιώτες ανακυκλωτές που δραστηριοποιούνται στη συλλογή και ανακύκλωση αποβλήτων συσκευασίας από το Βιομηχανικό και Εμπορικό τομέα.